از سپندارمذ روز تا آذر روز از تیرماه برابر با 5 تا 9 تیر در گاهشماری ایرانی

«پیر نارستانه» نام نیایشگاهی است در حدود سی کیلومتری شهر یزد در پشت کوه «دربید»، که زرتشتیان هر ساله به مدت 5 روز برای به جا آوردن مراسم و آداب و رسوم مربوط و با هم بودن و شادی کردن به این نیایشگاه می­روند.

نیایشگاه پیر نارستانه - دربید یزد

این نیایشگاه در داخل دره­ای با ژرفای کم جای دارد که از سه طرف آن کوه آن را در برگرفته است. در کنار جایگاه چشمه­ای وجود دارد که آب آن از ذخیره کردن بارندگی ارتفاعات پیرامون در استخر آن سوی پیر تامین می­شود. در محل نیایشگاه درخت «مورد»ای رشد کرده که شاخه­های آن از ساختمان خارج شده و دیدگاه دلنشینی را پدید آورده.
بر اساس باورهای مردم، این مکان پناهگاه یکی از شاهزادگان ساسانی به نام «شاهزاده اردشیر» است که در هنگام حمله­ی تازیان برای در امان ماندن به این مکان آمده، بر پایه­ی این باورها شاهزاده اردشیر بر شکارچی روشن‌بینی نمایان شده و شکارچی بنابه خواست و فرمان شاهزاده اردشیر، بنای پیر نارستانه را بنیان نهاده است.

نیایشگاه پیر نارستانه - دربید یزد

پس از حمله اعراب به ایران در زمان ساسانیان، خانواده­ی یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی، که به پرهیزگاری شهره بودند، گریختند و به کوه­ها پناه بردند. به اعتقاد برخی از زرتشتیان، آن­ها در کوه­ها و چاه­های اطراف یزد در شکاف­ها یا دل زمین پنهان شدند و مزار آن­ها اکنون زیارتگاه زرتشتیان است. البته این باور در طول تاریخ با خرافات هم آمیخته شده است.
در واقع این شاهزاده­های گریخته از دست اعراب، نقش اسطوره­های مقاومت را برای ایرانیان یافته­اند و از این رو از آن­ها برای کسب هویت خود استفاده می­کنند.
چندین نیایشگاه (زیارتگاه) در نزدیکی شهر یزد قرار دارند که می­توان از زیارتگاه­های «پیرسبز» یا «چک چک»، «پیر هریشت»، «پارس بانو» و «پیر نارکی» نام برد.
این نیایشگاه­ها، همه بیرون از شهرها هستند و زیارت کنندگان شب نیز در آنجا می­مانند. در اطراف هریک از این نیایش­گاه­ها، صفه­ها، ایوان­ها و آشپزخانه­هایی نیز برای ماندن چندین روزه­ی خانواده­ها ساخته شده است.

><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><

جشن نیلوفر :

خرداد روز از تیرماه برابر با 6 تیر در گاهشماری ایرانی

روز ششم خردادماه هنگام جشنی است به نام «نیلوفر» که امروزه بسیار ناشناخته است و شاید به مناسبت شکوفا شدن گل های نیلوفر در آغازین روزهای تابستان باشد.

«ابوریحان بیرونی» از آن به نام جشنی تازه نام برده است و «خلف تبریزی» در برهان قاطع روز برگزاری این جشن را هفتم و یا هشتم امرداد ماه برمی شمارد ولی از روی نوشته ها برمی آید که ۵ روز پیش از گاهان بار دوم، یا جشن نیمه ی تابستانی ایرانی و ۷ روز پیش از تیر روز و جشن تیرگان برگزار می شده است.

در لغتننامه ی دهخدا نیز با اشاره به برهان قاطع آمده است که : در این روز هر که حاجتی از پادشاه خواستی البته روا شدی.