مرزهای طبیعی - سیاسی و ملیتی ایران زمین
همه روی یکسر به جنگ آوریم جهان بر بد اندیش تنگ آوریم
ز بهر بر و بوم و پیوند خویش زن و کودک وخرد و فرزند خویش
همه سر به تن کشتن دهیم از آن به که کشور به دشمن دهیم
( فردوسی بزرگ )
مرزهای طبیعی - سیاسی و ملیتی ایران زمین
سرزمین ایران یکی از گهواره های تاریخ و تمدن بشری محسوب می شود که همیشه صحنه ساز دلاوری , مردانگی , تمدن , فرهنگ و پیشرفت بوده است . اگر بر اوستا , ودها , تورات , خداینامه , تاریخ مسعودی , طبری و دیگر کتب اسلامی و دینی ایرانی نگاهی بیاندازیم خواهیم دید که همگی تاریخ و تمدن را از ایران زمین آغاز کرده اند . این ایران همان فلات ایران است که آشور و بابل و سومر و اکد و پارس و پارت و ماد را شامل می شود . رابرت ویزون می نویسد که سر آغاز تمدن ایران تا پانزده هزار سال پیش باز میگردد . کرونین تمدن ایران را از تمدن کهن مصر نیز قدیمی تر می داند . پرفسور اسمیت می گوید که ایرانیان بی گمان نخستین آموزگاران جهان بوده اند و آنچه مردمان دیگر دارند از ملت ایران آموخته اند ( ایران در پس پرده تاریخ , ص 13 )
میکادو باستان شناس ژاپنی پس از پژوهش در شهرستانهای ایران میگوید : بر خلاف کتب تاریخی ژاپن بر طبق همه شواهد تمدن کهن ژاپن از ایران گرفته شده است . وی پس از اقامتی طولانی در دیلمان گیلان سرانجام سرچشمه تمدنهای چین , هند , ژاپن و تبت را از این شهر کهن دانسته است . ( مجله سپید و سیاه شماره 34 )
به گفته پرفسور هولدن برگ در پی بازدید از ایران و پژوهشهای ایرانشناسی خود گفت : تمدن ایران بسیار فراتر از آنچیزی است که مورخین غربی برای ما نگاشته اند . مرزهای این تمدن کل خاورمیانه و حتی بخشهای زیادی از آسیا و قسمتی از اروپا را تحت نفوذ خود داشته است .
تمامی اسناد تاریخی و شواهد ایرانشناسی حکایت از این دارد که ایران کنونی تنها یک ایران کوچک شده با مرزهای غیر واقعی است که در طول 200 سال اخیر شاهد تجاوزات بسیار سنگینی از سوی انگلستان و روسیه بوده است . با اینکه کردستان های ما در دوره های عثمانی به اشغال ترکان عثمانی در آمد ولی این 200 سال اخیر بزرگ ترین ضربه های سیاسی به ایران خورده شده است . با اینهمه امروزه باردیگر این تمدن در حال رشد و نمو است , در نتیجه وظیفه ای بسیار سنگین بر دوش ملت ایران قرار دارد . چرا که ملت ایران چیزی نیست که ما امروز شاهد آن هستیم . ملت ایران شمال سرزمینهای حقیقی ایران است که اقوام آن بر آن قدرت و بزرگی و استحکام می بخشند . اقوامی که همیشه سینه خود را برای دفاع از این سرزمین سپر کرده اند و در رشد و نمو فرهنگ و تمدن ایران مهم ترین نقش را ایفا می کرده اند . وجود این اقوام گوناگون در کنار یکدیگر را می توان بزرگترین نعمت برای آیندگان ایران بزرگ دانست . با وجود این اتحاد بزرگ , ملت ایران بدون شک به همان جایگاه نیاکان خویش دست پیدا خواهند کرد . زیرا تاریخ به ما نشان داده است که به دلایل بسیار گسترده و روشن ایران همیشه مورد تجاوز و چشم داشت بیگانگان قرار داشته است و اگر حاکمان وقت و ملت ایران برای اتحاد همه سرزمینهای خود گام برندارند دقیقا عکس این قضیه اجرا می شود و بیگانگان به اهداف شوم خود برای استعمار و استثمار ملت و خاک ایران دست پیدا خواهند کرد . این عمل در طول تاریخ با لشگر کشی و جوانمردی بزرگان ایران کسب می شد ولی امروزه با پیدایش مرزهای سیاسی ( غیر واقعی ) چنین گاری عملی نیست و بایستی با جذب فرهنگی , اتحاد تاریخی و تمدنی , تشکیل کنفدراسیون و اتحادیه های ملت و فرهنگ ایران و یکی شدن دوباره با سیاستهای ملی دولت قابل اجراست . نام این سرزمین دارای پشتوانه ای بس طولانی ٫ زیبا و پر محتوا می باشد . واژه "ایران" از واژه های کهن هزاران ساله اوستایی برداشت شده است . ائیرینه , ائیرینه وئیجه . در لغت در معنی خواستگاه آریایی ها نامیده می شود که شامل مرزهایی بسیار گسترده تر از ایران کنونی بوده است . در این جستار کوشش می شود این مرزها را از سه دیدگاه , مرزهای طبیعی , مرزهای سیاسی و مرزهای نژادی بررسی کنیم .
مرزهای طبیعی ایران
مرزهای طبیعی ایران شامل فلات ایران می باشد . فلات ایران یک اصطلاح حقیقی و جغرافیایی است که هزان سال است وجود دارد . فلات ایران شامل رودها , کوهها و دریاهاست : در شرق : رودهای مهران ( سند ) , آمودریا ( جیحون ) و سیردریا ( سیحون ) .
در غرب رودهای ارنگ ( سرچشمه دجله و فرات ) می باشد . در گزارش شاهنامه ابومنصوری مرز غربی ایران رود نیل است . افزون بر این رشته کوههای البرز که از قفقاز تا هیمالیا سر بر فلک کشیده , دیواره های درون مرزی ایران زمین را درست کرده است .
در جنوب شامل دریای پارس ( خلیج فارس ) و دریای مکران ( عمان ) است . مکران نام حقیقی و کهن سیستان است که در کتب تاریخی آمده است و دریای جنوبی آن نیز به همین نام بوده است .
به نوشته فتح الدین فتاحی : این حقیقت محض , حکم تاریخ و ناموس طبیعت و اقتضای صلح و صلاح اجتماعات انسانی است که افغانستان همواره بخشی از سرزمین آریایی ایران بوده و در طول تاریخ بخش جدا نشدنی خاک ایران بزرگ بوده است . در بین ما ایرانیان حقیقت بین هیچ تفاوتی بین افغانستان با آذربایجان وجود ندارد . هیچ تفاوتی برای ما ایرانیان بین افغانستان با کردستان نیست . ما برداران خراسانی خود که قسمت زیادی از آنان در خاک افغانستان است را بسیار گرامی میداریم . در طول تاریخ برادران افغان ما همیشه در کنار ما بوده اند و به جز یک مورد هیچ نبردی با یکدیگر نداشته ایم . آنان آریایی و بخشی از ملت ایران هستند . در دوره های ماد , هخامنشیان , اشکانیان , ساسانیان , سامانیان , صفویان , نادرشاه و . . . افغانستان و به خصوص بلخ و قندهار و هرات همیشه بخش لاینفک ایران بوده است . در سپاه نادر شاه افشار نیز بسیار سرباز افغان بوده است که همیشه در کنار ملت ایران بوده اند . ( کتاب هرات در قلمرو استعمار )
جغرافی دان نامدار موسی خورنی سرزمینهای ایران را چنین می شمارد :
کوست خوربران ( منطقه غرب ) :
مای , ماسپتان , مهرکان کتک , کشکر , گرمکان , نوهاترج , شیزکان , ارزن ( شامل تمامی کردستانات ترکیه و عراق و سوریه )
کوست نیمروج ( جنوب ) :
پارس , خوزستان , اسپهان ( اصفهان ) , کورمان ( کرمان ) , توران , مکران ( سیستان ) , اسپت , وشت , سکستان , زپلستان ( زابلستان ) میشون , هگر , پنیات رشیر ( بنیاد اردشیر ) , در ( جزیره درین و بحرین ) میش ماهیک ( بحرین و عمان ) مزون , اسپهل , دیبهول
کوست خوراسان ( شرق )
اهمدان , کمش , ورکان , اپرشهر , مرو , هرات , مروت , هرو , کاتشان , نسای میانک , بژین , تالکان , گوزکان , اندراپ , وست , هروم , زمب , پیروز نخجیر , دزین اوزک , ورچان , من سن , گچگ , آسان , بهل بامیک ( بلخ بامیان ) چرمنکان , شیر بامیکان و . . . ( شامل افغانستان , پاکستان , تاجیکستان , ازبکستان , ترکمنستان )
کوست کپکوه ( قفقاز و شمال ایران ) :
آتروپاتکان ( آذربایجان ) , ارمن ( ارمنستان ) , ورجای , رن ( آران یا جمهوری آذربایجان ) بلاسکان , سیسکان , اری , گلان ( گیلان ) شنچان , دلمونک ( دیلم ) , دمباوند ( دماوند ) , تپرستان , رویان و آمل .
مرزهای سیاسی ایران در دوره های مادها , هخامنشیان , اشکانیان , ساسانیان , سامانیان , صفویان , نادر و . . . ( در حدود 2400 سال ) با وجود تمام فراز و نشیب هایش حتی از مرزهای طبیعی فلات ایران نیز گسترده تر بوده است . به عبارتی مرزهای ایران چیزی بالغ بر دو برابر ایران کنونی بوده است . برای نمونه پادشاهی هیتی یا ختی از ماد غربی تا کنعان را در بر می گرفته است . در پادشاهی هخامنشیان به خصوص داریوش بزرگ اوج قدرت ایران در آسیا نمایان می گردد و 28 شهر آسیا جزوی از ایران بوده است . استرابو جغرافی دان نامدار می نویسد : فرات و سرزمینهای آن سوی فرات ( عراق کنونی ) بخشی از ایران اشکانی است که ساکنین این منطقه ترجیح می دهند تحت فرمان ایران باشند تا رومیان . مهرداد ششم مشهور به مهرداد کبیر فرمانروایی سرزمینهای رود هالیس ( سرچشمه فرات در ترکیه امروزی ) یعنی ناحیه ای که تا اماستریس می رسد و بخشی از پافلاگونیه در قلمرو وی بوده است . کرانه های غربی هراکلیا تا کولخیس ( در گرجستان امروزی ) و ارمنستان و . . . بخشی از ایران است .
در قرن پانزدهم سرزمینهای ایران که کردستان در آن جای داشت پس از هزاران سال متلاشی شد و امپراتوری عثمانی آن را اشغال کرد . در جنگ جهانی اول عثمانی ها کردستان ایران را بین عراق و ترکیه تقسیم کردند . سرزمین جزیره هم بین عراق و سوریه تقسیم شد . عده ای از کردها هم در قسمت قفقاز ساکن شدند . کردستان از سال 612 قبل از میلاد ( پادشاهی ماد ) تا قرن 15 پس از میلاد یعنی چیزی در حدود 2000 سال بخشی جدا نشدنی از ایران بود که متاسفانه با یورش سپاه عثمانی آنجا اشغال شد و از ایران جدا گشت . با دخالتهای انگلستان کشوری جعلی به نام پادشاهی عراق بنا شد و رسما مرزهای غیر واقعی با دخالت انگلیسی ها ساخته شد .
در سنه 1254 ارتش استعمارگر انگلستان به افغانستان حمله نمود و مهراب خان حاکم وقت سیستان برای دفاع از مرزهای خود مشغول لشگر کشی به مرزها شد . انگلیس ها نیز از این امر خشمگین شدند و لشگری بزرگ را راهی طوایف کوهستانی بلوچستان نمودند و بسیاری را کشتند . در سنه 1854 ( 1271 هجری قمری ) عهد نامه ای به تاریخ 14 ماه می از سال 1854 برقرار شد و خان سیستان مجبور به قبول آن شد و به زیر سلطه کشور فخیمه انگلستان در آمد . قسمتهای بلوچستان پاکستان به نام بلوچستان انگلستان نام گرفت و انگلیس خطوط راه آهن و ساختمانهایی را در آنجا بنا کردند . مرزهای کنونی که بین بلوچستان انگلستان ( پاکستان ) و بلوچستان ایران مقرر شده است که در سال 1896 میلادی تصویب شد . مساحت بلوچستانی که متعلق به ایران شده است شامل 129500 کیلومتر مربع و قسمتی که جزو پاکستان شده است شامل 118600 کیلومتر مربع می باشد که همگی بخشی از سرزمین ایران است . این عهده نامه یکی دیگر از دخالتهای انگلستان در سرزمین و نژادهای ایرانی محسوب می شود و سندی بر خیانت این کشور بر ملت ماست . بلوچها بر پایه نژاد شناسان خود انگلیسی از ایرانیان هستند که برخی از آنها با ترکان آمیزش کرده اند . قدشان بلند و جمجه هایشان بیشتر به هفتاد و هشتاد می رسد . بینی ها بلند و برجسته دارند . رنگشان گندم گون است . از هندوها و افغانها نیز در بلوچستان ساکن هستند . ولی بخش عمده آنان به دو قسمت تقسیم می شوند یکی بلوچها و دیگری براهوئی ها که بیشتر بلوچها ساکن دشت های جنوبی پنجاب و شمال سند پاکستان کنونی هستند و براهوئی ها ساکن سیستان ایران .
هرات ( بلخ و قندهار و . . . ) شهری است که در گذشته به نام آریا شناخته شده است . امروزه جزوی از افغانستان است . تا دوره نادرشاه افشار هرات در تمامی دوره های تاریخی جزوی از ایران بود . پس از مرگ نادر افغانها بر هرات مسلط شدند . ولی کماکان جزوی از ایران بود . چون خود افغانها نیز بخشی از اقوام آریایی ایران هستند . در نهایت ماموران کشور فخیمه انگلستان که همیشه با مزدوران خود در کشورهای دیگر دخالت می کنند در هرات مامور جدایی هرات از ایران شدند . در سال 1249 عباس میرزا از سوی فتح علی شاه قاجار مامور پس گرفتن هرات از دست افغانها شد تا آنجا را به شیوه ایرانی اداره کنند . مرگ عباس میرزا این کار را ناتمام گذاشت . محمد شاه قاجار کوششی برای پس گیری هرات کرد که ناکام ماند . در زمان ناصر الدین شاه قاجار محمد خان افغان هرات را از ایران جدا کرد . ناصر الدین شاه و یارانش هرات را محاصره کردند و در سال 1273 این شهر را رسما به ایران متصل کردند . ولی در نهایت با مداخلات بریتانیا قرار بر این شد که انگلستان همیشه مزدور که جنوب ایران را که اشغال کرده بود آنجا را ترک کند و ایران هم تعهد دهد هرات را به افغان ها واگذار کند .
بحرین جزیره ایرانی خلیج فارس نیز از دیگر موارد اشغال شهرهای ما می باشد . در سال 1334 دولت وقت ایران بحرین را استان چهاردهم ایران معرفی کرد . با این کار انگلستان بنای ناسازگاری را با ایران گذاشت و این کار دولت ایران را به رسمیت نشناخت . به دلیل سرمایه های موجود در این جزیره ایرانی ( مروارید - نفت و . . . ) انگلستان شروع به مقابله با این حرکت مشروع ایران کرد . دهها نامه از سوی انگلستان به سازمانهای بین المللی زده شد تا جهان را بر ضد ایران تحریک کنند . در نهایت با یک برنامه ریزی موزیانه و ضد انسانی بحرین را انگلستان اینگونه به اشغال خود در آورد : در دوره نخست وزیری هویدا انگلستان تنها راه موجود برای حل قضیه جزیره بحرین را رفراندوم دانست . بنا به برنامه از پیش تعریف شده انلگستان در رفراندومی ساختگی با ایجاد شناسنامه های تقلبی و . . . درصد زیادی از نتیجه انتخابات را به نفع خود تمام کرد و شاه ایران مجبور به واگذاری بحرین به انگلستان شد .
به هر روی تاریخ ایران از دوره عثمانی به این سوی شاهد هزاران تجاوز و نیرنگ و اشغال سرزمینهای اش بوده است . شاید مهم ترین عوامل را بتوان بیکفایتی سلاطین وقت و دخالتهای مستقیم روس و انگلستان دانست . آنچه که امروز بر همگان آشکار است حق قانونی و مسلم ایران در تشکیل یک اتحادیه بزرگ ایرانی است .
نقشه ایران در دوره ماد , هخامنشیان , اشکانیان , ساسانیان و پس از اسلام
مرزهای ملیتی و نژادی ایران
اصطلاح حقوقی ملت عبارت است از : گروهی از افراد انسانی که بر خاک معینی زندگی میکنند و تابع قدرت یک حکومت میباشند.
در تئوری کلاسیک( ناشی از انقلاب کبیر فرانسه ) ملت عبارت است از مجموعه افرادی که دولت را تشکیل میدهند و دارای حق حاکمیت میباشند.
اصطلاح حقوق بین الملل عمومی : دستهای از افراد انسانی که عموما در خاک معینی سکونت اختیار کرده ودارای وحدت نژادی و زبان و مذهب میباشند به طوری که این وحدت برای آن افراد طرز فکر و تاریخ مشترک بدانگونه ایجاد کند که پیوندهمزیستی بین آنها پدید آورد. در فقه اصطلاح امت به همین معنی استعمال شود.
پس به مجموعه افرادی که در هر منطقه دارای اشتراک زبان , شیوه لباس پوشیدن و فرهنگ خاص خود هستند قومیت تیره ها گفته می شود . قومیت های مختلف که دارای پیشینه نژادی یکسان باشند تشکیل ملت را میدهند . پس زبان خاص هر منطقه , شیوه لباس پوشیدن , آداب و رسوم همگی نشان از اشتراک قومیت آن منطقه دارد . در تمامی واژه نامه ها و فرهنگ نامه ها به راحتی می توان بر این ادعا پی برد . بخشی از اقوام مهم نژاد آریایی شامل این اقوام ایرانی هستند که اینان را به هیچ روی نمی توان ملت خواند :
آذری , کرد , لر , بلوچی , ازبک , تاجیک , ارمنی , ترکمن , بختیاری , تالشی , افغان و . . .
افغانستان , پاکستان ( بلوچستان ) , تاجیکستان , ارمنستان , آذربایجان , گرجستان , داغستان , کردستان ترکیه و کردستان عراق از دیدگاهی طبیعی , نژادی , زبانی بخشی از ایران و ملت ایران بزرگ هستند .
استرابو می نویسد : مادها در سرزمین ارمنستان هنوز از آداب و رسوم پارسیان پیروی میکنند . ناحیه ماد به بخشهای زیادی تقسیم می شود که همگی آریایی هستند . ( جغرافیای استرابو ) .
هراند پاسدرباجیان مورخ ارمنی می نویسد : دو قرن در کنار پادشاهی بزرگ هخامنشیان برای ارمنها رفاه و ترقی و سعادت به همراه آورد . پارسیان برای این منطقه از میان خود ارمنها فرمانروا برگزیدند . پس از سقوط هخامنشیان ارمنها به دلیل رشادتهای بسیار و موقیعت خاص منطقه به زیر سلطه اسکندر گجستک در نیامدند و هویت خود را حفظ کردند . ( تاریخ ارمنستان , ترجمه محمد قاضی )
پس از یورش اعراب به ایران ملت ایران دچار گسستگی ظاهری شد و حدود هزار سال زمان برد تا سلسله صفوی در ایران به روی کار آمد و دوباره ایران قدرتمند و مرزهای حقیقی اش را بازیافت . صفویان با اینکه تعصبات خشک دینی و شیعه را در ایران رسمی کرد ولی ایرانی بزرگ و مرزهای حقیقی را تشکیل داد . شاه عباس کبیر با متجاوزین ترک عثمانی به شدت مقابله کرد و دست آنان را از ایران کوتاه نمود .
پهنه سرزمینهای اشغال شده ایران در قرارداد تحمیلی گلستان و ترکمانچای برابر است با 276200 کیلومتر مربع و سرزمینهای اشغالی ایران در استانهای شرقی ( بلوچستان و افغانستان ) برابر است با 2161725 کیلمتر مربع .
در 22 دی 1182 خورشیدی با کشتار هفت هزار تن از ایرانیان ساکن گنجه ( واقع در جمهوری آذربایجان ) این شهر توسط روسها سقوط کرد و رسما به اشغال روس در آمد . در این نبرد 18 هزار تن از آذریها به اسارت رفتند . رهبری بزرگ این نبرد با جواد خان زیادلوی قاجار بود . در 9 اردیبهشت 1298 خورشیدی تمامی مردم شهر نخجوان ( واقع در جمهوری آذربایجان ) در برابر کنسولگری ایران تجمع کردند و خواستار بازگشت به مام ایران شدند . پس از سقوط اتحاد سوسیالیستی شوروی اقوام ایرانی ساکن قفقاز با هویت کهن خود درخواست ایجاد کنفدراسیون با ایران شدند ولی یورش بلشویکها به این مناطق و دسیسه انگلستان و آمریکا این حرکت عملی نشد .
( تاریخ تجزیه در ایران , هوشنگ طالع )
گزنوفون مورخ نامدار یونانی که مشهوترین زندگی کوروش بزرگ ( کوروپدیا ) اثر وی است اقوام ایرانی را 12 تیره آریایی می داند :
1 ) مادها در شمال غربی ایران , شامل کلیه قسمتهای آتروپاتکان (آذربایجان) , آران و قفقاز ( جمهوری آذربایجان) , کلیه شهرهای کرد نشین ترکیه و عراق و سوریه .
2 ) پارس ها در جنوب ایران
3 ) هیرکانیها در استرآباد ( گرگان , گرجستان )
4 ) پارتها در سرزمین خراسان بزرگ شامل افغانستان
5 ) آریانها در مجاورت رود هریرود ( آریوس )
6 ) درانگیان در شمال غربی افغانستان کنونی
7 ) آراخوتیان در ناحیه رود هلمند و شاخه های آن در اطراق قندهار در افغنستان کنونی
8 ) باکتریان در دامنه های شمالی هندوکش تا کنار جیحون که همان بلخ امروزی در افغانستان است
9 ) سغدیان در ناحیه کوهستانی میان جیحون و سیحون
10 ) خوارزمیان در گستره خیوه
11 ) ماژگیان در کنار رود مارگوس یا مرغاب که بیشتر در گستره مرو واقع در ترکمنستان کنونی است .
12 ) ساگاژتیان واقع در زاگرس شرقی که در سرزمینهای پهناور شمال دریای مازندران ( کاسپین ) زندگی میکنند .
بن مایه :
ایران بزرگ , امید عطایی فرد
کوروش نامه , کوروپدیا , گزنوفون
فرهنگ دهخدا . چاپ دانشگاه تهران
جغرافیای استرابو - جغرافی دان نامدار
واژه نامه اوستایی - دکتر بهرام فره وشی
نامه ایران , حمید یزدان پرست , چاپ اطلاعات
بسم الله الرحمن الرحیم